USTALAR | ANDRÉ KERTÉSZ

“Ben bir amatörüm ve ömrüm boyunca da öyle kalmaya niyetliyim.” André Kertész

André Kertész, orta hâlli bir ailenin çocuğu olarak 2 Temmuz 1894′te Macaristan’da doğdu. Babasını 14 yaşında kaybeden André ile amcası ilgilendi. Hiçbir zaman severek çalışmadığı, ilk ciddi işi olan Budapeşte Borsası’na girmesine da amcası önayak oldu.

(budapest_1914)

washington_square_(newyork_1954)

İlk kamerasını 1912′de alarak fotoğrafla ilgilenmeye başlayan André Kertész, o dönemdeki fotoğraflarında çevresindeki insanları aktardı filme. Katıldığı I. Dünya Savaşı’nda yaralanıncaya dek, birlikte savaştığı arkadaşlarını, savaş ortamındaki yaşantılarını fotoğrafladı. 1923 yılında Macaristan Amatör Fotoğrafçılar Derneği tarafından kendisine verilen gümüş madalyayı kabûl etmedi. Madalya yerine bir diploma verilmesini istedi. Kertész’in yaşamını ana hatlarıyla dört bölüme ayırırsak, bu dört bölümün ilki Macaristan’da geçirdiği ve fotoğrafla ilgilenmeye başladığı bu yıllardır.

(newyork_1977)

1928

Kertész 1925 yılında fotoğraf alanında serbest çalışmalar yapmak için 1936 yılına kadar yaşayacağı Paris’e gitti. Burada dönemin önemli sanatçılarıyla iletişime geçti, bazı dergiler ile temas kurdu. İlk kişisel sergisini 1927′te Paris’teki Au Sacré du Printemps galerisinde açtı. 1928 yılında Leica marka makine aldı ve çalışmalarını Paris’teki gündelik yaşamı, sokakları, çevresindeki sanatçıları fotoğraflayarak sürdürdü. Bu yıllar onun sanatsal dilinin yerleştiği, tarzının belirginleştiği yıllar oldu.

meudon_(paris_1928)

budapest_1914

1936 yılında New York’a taşınan André Kertész, bir dönem Look, Harper’s Bazaar, Vogue gibi dergiler için fotoğraf çekti. Aslında uzun süre kalmayı düşünmediği hâlde II. Dünya Savaşı’nın patlak vermesinden dolayı New York’tan ayrılamadı. 1962 yılında yayınevi ile yaptığı sözleşme sona erdi. Böylece kişisel fotoğraflarına tekrar ağırlık verme imkânını yakalayarak bu dönemde de önemli fotoğraflara imza atan Kertész, 28 Eylül 1985′te Fifth Avenue’nün 2 numaralı apartmanının 12-J dairesinde, uykusunda sessizce yaşama veda etti.

chairs_of_paris_(paris_1927)

circus_(budapest_1920)

André Kertész, değerinden bir şey kaybetmeyen eserleri ve yarattığı özgün tarzı ile fotoğrafçılık için çok önemli bir isim olmasının yanında, yirminci yüzyılın en önemli sanatçılarının arasına da ismini yazdırdı. Birçok farklı türde fotoğraf çekti, çalıştığı her türe kendine özgü üslûba ait imzasını atmayı bildi.

dancer_1926

morning_1929

Işık kadar gölge ve karanlığı da ustaca kullandı. Küçük formatlı fotoğraf makineleri ile günlük yaşamın içindeki sade estetiği en iyi şekilde fotoğraflarına aktardı, sıradan nesnelerin ayrıntılarından elde ettiği yaratıcı kompozisyonlar ile kendi dönemindeki ve kendinden sonraki fotoğrafçılara yaratıcı bakış adına yol gösterici oldu. Henri Cartier-Bresson’un onun için söylediği “Bugün yaptığımız her şeyi, o çok daha önce yapmıştı.” sözü, Kertész’in fotoğraf sanatı için öneminin vurgulanması bakımından güzel bir örnektir.

rue_de_ursins_(paris_1931)

stairs_of_monmarte_(paris_1925)

steps_ramp_shadows_and_woman_(new_york_1951)

Yazar Hakkında

Benzer yazılar